Dược liệu kích thích tiêu hóa

Bạc hà

Tên khoa học: Mentha arvensis L.

Họ: Hoa môi Lamiaceace (Labiatae).

bac ha Bạc hà

Đặc điểm thực vật:

Cây Bạc hà Mentha arvensis L. còn có tên là Bạc hà nam là một loại cỏ sống lâu năm, cao từ 10 đến 60-70cm, có thể cao tới 1m, thân vuông mọc đứng hay hơi bò, có khi phân nhánh, trên thân có nhiều lông. Lá mọc đối, cuống dài từ 2 đến 10mm, phiến lá hình trứng hay thon dài, mép có răng cưa, mặt trên và mặt dưới đều có lông che chở và lông bài tiết. Hoa mọc vòng ở kẽ lá, cánh hoa hình môi màu tím hay hồng nhạt có khi màu trắng. Ngoài loài Bạc hà mọc hoang dại ở nước ta, gần đây đã nhập một số chủng cùng loài có năng suất tinh dầu cao như BH 974, BH 975.

Muốn trồng Bạc hà tốt cần chọn nơi đất sét có nhiều mùn, sau đến loại đất cát. Có hai mùa trồng Bạc hà là mùa xuân và thu. Trồng bằng hạt hay mẩu thân hoặc thân ngầm. Sau 3-4 tháng có thể thu hoạch đợt đầu, thường một năm có thể cắt cây 3-4 lần. Hái về, cần bó lại từng bó, phơi chỗ mát cho khô hoặc nếu cất tinh dầu thì cần cất ngay hay để hơi héo mà cất.

Thành phần hóa học:

Hoạt chất chủ yếu trong bạc hà là tinh dầu Bạc hà. Tỷ lệ tinh dầu trong Bạc hà thường từ 0,5-1%, có khi lên đến 1,3-1,5%. Thành phần chủ yếu trong tinh dầu bao gồm những chất sau đây:

Mentola C10H19­OH có trong tinh dầu với tỷ lệ 40-50%, loài của Trung Quốc và Nhật Bản có thể lên tới 70-90%. Mentola ở trong tinh dầu chủ yếu ở trạng thái tự do nhưng một phần ở dạng kết hợp với axit axetic.

Mentol C10H18O chừng 10-20% trong tinh dầu bạc hà Trung Quốc.

Công dụng:

Là một vị thuốc thơm, dùng làm cho thuốc thơm dễ uống, giúp cho sự tiêu hóa, chữa kém ăn, ăn uống không tiêu, đau bụng đi ngoài, làm ra mồ hôi, hạ sốt dùng chữa cảm sốt, cảm mạo, mũi ngạt, đầu nhức.

Tinh dầu bạc hà và mentola dùng làm thuốc sát trùng, xoa bóp nơi sưng đau, như khớp xương, thái dương khi đau nhức. Theo Lesieur và J. Meyer bạc hà là một vị thuốc chữa loét dạ dày, làm giảm bài tiết dịch vị và giảm đau.