Thông tin sức khỏe

Chứng rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Trẻ em là đối tượng dễ mắc chứng rối loạn tiêu hóa. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới hiện tượng này chẳng hạn như sức đề kháng yếu, do dùng kháng sinh hoặc do chế độ ăn uống không phù hợp. Cùng tìm hiểu sâu hơn về chứng bệnh này để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả cho bé yêu, giúp bé có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

roi loan tieu hoa o tre Chứng rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Dưới đây là một số nguyên nhân chính gây nên hiện tượng rối loạn tiêu hóa thường gặp ở trẻ em:

Do sức đề kháng yếu

Trẻ nhỏ hệ miễn dịch còn non nớt là điều kiện dễ dàng để các vi khuẩn xâm nhập gây bệnh. Đặc biệt là những trẻ mới chào đời chưa được bú những giọt sữa mẹ đầu tiên dồi dào sức đề kháng do mẹ bị mất sữa, tắc sữa thì nguy cơ bị rối loạn tiêu hóa càng cao hơn rất nhiều.

Do dùng kháng sinh

Dùng thuốc kháng sinh chữa bệnh cho trẻ trong một số trường hợp gây ra những rối loạn tiêu hóa. Do hệ miễn dịch chưa hoàn chỉnh, kháng sinh đi vào cơ thể không chỉ tiêu diệt vi khuẩn có hại mà còn diệt luôn vi khuẩn có lợi gây nên những triệu chứng rối loạn tiêu hóa tiêu biểu như phân sống, tiêu chảy, táo bón, rất nguy hiểm.

Hiện tượng này kéo dài sẽ gây bệnh viêm đại tràng mãn tính, rối loạn tiêu hóa, dẫn đến suy dinh dưỡng, giảm miễn dịch ở trẻ.

Chế độ ăn hàng ngày

Chế độ dinh dưỡng đóng một vai trò khá quan trọng đối với sức khỏe của các bé, giúp nâng cao sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật giúp trẻ có thể phát triển toàn diện

Do chế độ dinh dưỡng có sự bất hợp lý như thức ăn không đảm bảo an toàn vệ sinh vì bị nhiễm khuẩn hoặc nhiễm độc, thành phần thức ăn không phù hợp với lứa tuổi của trẻ,… sẽ khiến trẻ bị rối loạn tiêu hóa .

Khi vi khuẩn tấn công, nếu cơ địa trẻ hay thành ruột quá yếu thì bệnh càng trở nên trầm trọng hơn, nhất là những trường hợp ngộ độc thức ăn nghiêm trọng làm cho trẻ tiêu chảy ồ ạt, nôn mửa nhiều rất dễ gây nguy hiểm đối với trẻ em.

Tâm lý tiêu cực

Khi trẻ gặp phải các trạng thái tâm lý tiêu cực như áp lực, lo lắng, căng thẳng, bồn chồn,… cũng là nguyên nhân gây nên chứng rối loạn tiêu hóa ở trẻ em khá phổ biến. Chính vì vậy, việc tạo cho trẻ tâm lý thoải mái, vui vẻ sẽ giúp trẻ phòng ngừa được chứng rối loạn tiêu hóa, hấp thu dưỡng chất tốt hơn, phát triển toàn diện hơn.

Môi trường sống mất vệ sinh

Môi trường sống mất vệ sinh, có chứa nhiều vi khuẩn có thể gây ra rối loạn tiêu hóa ở trẻ. Nếu bạn không có biện pháp ngăn chặn, giữ vệ sinh cho bé cẩn thận.

Biểu hiện và cách khắc phục rối loạn tiêu hóa ở trẻ

Nôn trớ

Đây là tình trạng các chất nôn bị đẩy ngược từ dạ dày qua miệng. Hiện tượng này thường gặp khi trẻ ăn no, sữa trào ra khỏi miệng sau mỗi lần thay đổi tư thế đột ngột hoặc sau mỗi lần rướn người.

non tro Chứng rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Nếu là trớ sinh lý, có tới 75% trẻ hết sau 1 tuổi, chỉ một số ít trong số trẻ này có tổn thương thực tế. Để hạn chế cần phối hợp các biện pháp như sau:

  • Về chế độ ăn: Cho trẻ bú làm nhiều lần trong ngày, mỗi lần bú không no quá, chuyển chế độ ăn từ từ.
  • Cho trẻ bú đúng tư thế, bú đúng cách.
  • Khi trẻ bị nôn nên lưu ý tư thế giúp trẻ dễ chịu: Bế trẻ ngồi, đặt một tay ở trán để đỡ phần đầu, tay còn lại đỡ phần dưới ngực để trẻ nôn dễ dàng. Đối với bé dưới 6 tháng tuổi, nên đặt ở tư thế nằm nghiêng bên trái đầu hơi cao, để trẻ không bị sặc các chất nôn vào đường thở gây ngạt.
  • Sau khi nôn xong nên cho trẻ nằm nghỉ, không nên cho bé uống sữa ngay sau khi nôn ói. Sau đó, lau mặt, miệng cho trẻ, thay áo, súc miệng để tránh mùi khó chịu do chất nôn gây nên.
  • Sử dụng thuốc khi việc điều chỉnh chế độ ăn và tư thế bú không có kết quả và có chỉ định của bác sĩ.

Cần đưa trẻ tới bệnh viện nếu nôn có kèm theo các biểu hiện như sốt, mệt mỏi, nôn ói kèm theo hiện tượng co giật hoặc ngủ li bì, nôn ói nhiều lần trong 6 giờ…Nôn trớ cấp tính kèm theo sốt thì cần chú ý tới các bệnh đường tiêu hoá như nhiễm trùng dạ dày, ruột, ngộ độc thức ăn; viêm mũi, tai, viêm màng não…

Tiêu chảy cấp

Biểu hiện: Trẻ bị đi ngoài phân lòng trên 3 lần/ngày, dài không quá 14 ngày. Hiện tượng này xuất hiện có thể gây suy dinh dưỡng thậm chí tử vong do mất nước, muối.

Các biểu hiện như: Mệt mỏi, kém ăn, không chịu chơi, đột ngột nôn trớ, tiêu chảy phân lỏng nhiều lần trong ngày. Một số có thể sốt, chướng bụng, tiêu chảy phân có nhày, có máu.

Cha mẹ cần lưu ý:

  • Điều trị sớm, quan trọng nhất là bù nước, điện giải và đảm bảo chế độ ăn cho trẻ.
  • Tùy mức độ mất nước mà bù nước cho trẻ bằng nước sôi để nguội, oresol hoặc dung dịch tự chế. Nếu trẻ nôn thì đợi 10 phút rồi tiếp tục cho uống, chú ý cho uống chậm, uống từng thìa cách nhau 2-3 phút. Nếu tình trạng mất nước nặng thì cần nhập viện điều trị.

Dung dịch bù nước:

  • Nước cháo muối: Dùng 1 nắm gạo (50 g), một nhúm muối (3,5 g) và 6 bát ăn cơm nước sạch, đun nhừ, lọc qua rá cho trẻ uống dần.
  • Nước gạo rang muối: Gạo rang vàng 50 g, cho 1 thìa gạt cà phê muối ăn (3,5 g) và 6 bát ăn cơm nước sạch nấu nhừ, lọc qua ra cho trẻ uống dần.
  • Nước chuối, hồng xiêm: Chuối hoặc hồng xiêm 5 quả xay hoặc nghiền nát với 1 lít nước sôi để nguội, cho một thìa gạt muối (3,5 g) cho trẻ uống dần.

Khi bị tiêu chảy nên dùng các thực phẩm sau đây cho trẻ: Gạo, khoai tây, thịt gà, lợn, sữa đậu tương (đậu nành), sữa chua, dầu thực vật, cà rốt, hồng xiêm, chuối, táo.

Nếu trẻ dưới 6 tháng đang bú mẹ thì người mẹ nên tiếp tục cho con bú và tăng số lần bú. Trường hợp không có sữa mẹ thì ăn sữa công thức nhưng phải pha loãng 1/2 trong vòng 2 ngày.

Với trẻ từ 6 tháng, ngoài sữa mẹ và sữa thay thế, cha mẹ cần cho con ăn thêm nhiều lần và từng ít một các thức ăn giàu chất dinh dưỡng cho thêm ít dầu mỡ để tăng thêm năng lượng.

Một số loại quả chín tốt cho trẻ như: chuối, cam, xoài, đu đủ, hồng xiêm…

Chứng táo bón

Biểu hiện là trẻ đi ngoài không thường xuyên, 2-3 ngày mới đi một lần; phân khô rắn, đóng khuôn, cứng như sỏi hoặc to rắn; bụng bị cứng và có cảm giác đau, mót đi cầu nhưng không đi được… Tình trạng này tiếp diễn có thể khiến trẻ chậm lớn, biếng ăn, đau bụng hay nôn trớ và quấy khóc.

Điều trị cần lưu ý:

  • Cho trẻ uống nhiều nước.
  • Ăn nhiều rau xanh và quả chín: Một số loại rau quả có tính nhuận tràng như rau, củ khoai lang; mồng tơi; đu đủ; chuối tiêu; cam; bưởi. Nên tập cho trẻ thói quen ăn nhiều rau, quả chín từ nhỏ.
  • Lựa chọn các loại sữa không gây táo bón và có bổ sung thêm chất xơ, pha sữa với nước cháo loãng hoặc nước bột khoai lang nghiền.
  • Không nên ăn một số loại hoa quả có vị chát như: ổi, hồng xiêm, bánh kẹo, nước uống có ga, cà phê…
  • Khi mẹ bị táo bón mà đang trong thời kỳ cho con bú thì phải điều trị kịp thời, cách tốt nhất là điều chỉnh chế độ ăn của mẹ.
  • Cha mẹ cần tăng cường vận động cho bé: chạy nhảy nô đùa, tập thể dục, thể thao (trẻ lớn). Hoặc xoa bụng cho trẻ từ phải qua trái dọc theo khung đại tràng ngày 3-4 lần vào khoảng cách giữa 2 bữa ăn (với trẻ dưới 1 tuổi). Tập cho trẻ đi đại tiện đúng giờ.

Lưu ý: Nếu trẻ bị táo bón kéo dài trên 1 tuần, thay đổi chế độ ăn không có tác dụng; táo bón ngay sau khi sinh; kém ăn, gầy sút cân… thì cần cho trẻ đi khám để được điều trị kịp thời.

Phòng tránh rối loạn tiêu hóa cho trẻ

Cha mẹ có thể phòng tránh rối loạn tiêu hóa cho trẻ bằng một số cách sau:

  • Nếu trẻ đi học, tuần đầu có thể cho bé ăn một bữa ở trường và cố gắng xen lẫn các bữa ăn, các loại thức ăn ở nhà trong các bữa ăn hàng ngày ở trường. Mẹ có thể mang thức ăn ở nhà cho bé và giúp bé quen dần với chế độ dinh dưỡng ở trường.
  • Chú ý vệ sinh sạch sẽ, tập cho trẻ thói quen rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
  • Cho trẻ bú hoàn toàn trong 6 tháng dàu đời để hệ miễn dịch phát triển.
  • Thực đơn ăn uống đa dạng, lành mạnh, chế độ dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ.
  • Theo dõi quá trình phát triển của các bé, nếu thất có biểu hiện của rối loạn tiêu hóa cần tham khảo ý kiến của các bác sĩ nhi khoa.
  • Bố mẹ cũng không nên quá căng thẳng và lo lắng khi bé bị rối loạn tiêu hóa. Được các bác sỹ khám và chỉ định men tiêu hóa, trong khoảng 3 – 5 ngày, bé sẽ hoàn toàn khỏi và khỏe mạnh.
Có thể bạn quan tâm: ,