Bí quyết ăn uống

Dinh dưỡng cho người bệnh đau dạ dày

Đau dạ dày là một triệu chứng khá phổ biến tại nước ta. Tuy không phải là một căn bệnh quá nguy hiểm nhưng đau dạ dày lại mang lại nhiều phiền toái cho người bệnh. Chế độ dinh dưỡng khá quan trọng trong quá trình điều trị bệnh. Dưới đây là một số lưu ý về dinh dưỡng cho người bệnh đau dạ dày.

an uong doi voi nguoi dau da day Dinh dưỡng cho người bệnh đau dạ dày

Về cách ăn uống

Người bị đau dạ dày nên bổ sung những thức ăn giảm tiết dịch vị, giảm tác dụng của axit tiết lên niêm mạc dạ dày. Chất ngọt, chất béo là những chất ít gây tiết dịch vị. Nên bổ sung những loại thức ăn có tính bọc niêm mạc dạ dày, thấm dịch vị như gạo nếp, bột sắn, bánh mì, bánh quy sữa, lòng trắng trứng. Dùng thức ăn mềm,ít có tác dụng cơ giới.

Không nên để đói, cũng không ăn quá no.

Cần ăn nhiều bữa trong ngày, mỗi bữa nên cách nhau từ 2-3 giờ. Khi chế biến thức ăn cần nghiền, xay , băm nhỏ, nấu nhừ, tăng cường luộc, hấp và hạn chế chiên xào.

Nên ăn các loại thực phẩm như cháo, cơm nát, bánh mì, bánh quy, cơm nếp, bánh chưng, khoai sọ, thịt cá nghiền nát, hấp hoặc om, sữa bò hộp, sữa bò tươi, sữa bột, bơ, pho mát; đường, bánh, mứt, mật ong, kem, thạch, chè, nước lọc, nước khoáng…

Nên kiêng các loại thực phẩm có độ axit cao, các loại quả chua cà muối, giấm, mẻ, tương ớt…; các loại thực phẩm tạo hơi trong dạ dày như các loại đậu đỗ, dưa cà muối, hành …, các thực phẩm làm hư hại niêm mạc dạ dày như rượu, bia, ớt, tỏi, cà phê, trà đặc …, các loại thức ăn tăng tiết axit như các loại nước sốt thịt, cá đậm đặc.

Đối với các trường hợp viêm dạ dày cấp tính cần có thời gian cho dạ dày lành vết thương. Người bệnh có thể nhịn ăn trong vòng 24 – 48 giờ vì thức ăn vào dạ dày sẽ làm kích thích tiết axít càng làm loét vết thương. Sau thời gian nhịn ăn nên ăn xúp nấu với rau, thịt nghiền; uống sữa hoặc ăn kem với năng lượng từ 1.200 – 1.300kcal.

Đối với các trường hợp đau do viêm dạ dày mạn tính, người bệnh thường bị thiếu dinh dưỡng do tiêu hóa hấp thu kém, không hấp thu được các loại vitamin cần thiết đặc biệt là vitamin B12 và sắt, chất đạm, dẫn tới thiếu máu. Khi đó, người bệnh cần được cung cấp đầy đủ năng lượng và chất đạm, đặc biệt cần bổ sung thêm các loại vitamin và muối khoáng như axít folic, vitamin A, D, K, canxi, sắt, kẽm, magiê.

Một số quy tắc ăn uống cho người bệnh

  • Ăn uống điều độ. Việc ăn uống điều độ đúng giờ có định lượng sẽ hình thành phản xạ có điều kiện, hỗ trợ bài tiết tuyến tiêu hóa, có lợi cho hệ tiêu hóa.
  • Ăn đúng giờ, đủ lượng. Cần ăn đầy đủ 3 bữa/ngày và ăn đúng giờ, cho dù đói hay không đói. Tuyệt đối không được để dạ dày quá đói hoặc quá no vì khi đó các axit trong dạ dày sẽ tiết ra, gây ảnh hưởng đến hoạt động tiêu hóa.
  • Ăn chậm nhai kỹ để giảm bớt gánh nặng cho dạ dày.
  • Ăn ít thực phẩm chiên rán. Các thực phẩm này không dễ tiêu hóa nên có thể làm gia tăng gánh nặng cho đường tiêu hóa. Ăn nhiều có thể khiến máu nhiễm mỡ, không tốt cho sức khỏe.
  • Ăn ít thực phẩm ngâm muối. Các thực phẩm như dưa, cà muối, mắm, cá khô… chứa nhiều muối cũng làm tăng gánh nặng cho dạ dày. Hơn nữa, chúng còn chứa một số chất gây ung thư (chẳng hạn dưa muối chua có chứa nitric gây ung thư) nên bạn càng không nên ăn.
  • Hạn chế đồ sống, lạnh. Bởi đồ ăn sống, lạnh và kích thích mạnh có tác dụng kích thích khá mạnh đối với niêm mạc đường tiêu hóa, nhất là niêm mạc dạ dày nên dễ gây tiêu chảy hoặc viêm dạ dày.
  • Uống nhiều nước mỗi ngày và thời điểm uống nước tốt nhất là lúc ngủ dậy vào sáng sớm và một giờ trước khi ăn. Uống nước ngay sau bữa ăn sẽ làm loãng dịch vị dạ dày, càng dễ gây ra chứng đau dạ dày. Uống quá nhiều nước canh cũng sẽ ảnh hưởng tới việc tiêu hóa thức ăn trong và sau bữa ăn.
  • Tránh các chất kích thích. Thuốc lá khiến mạch máu hệ tiêu hóa bị co lại, ảnh hưởng tới việc cung cấp máu cho tế bào thành dạ dày, khiến sức đề kháng của niêm mạc dà dày giảm. Người bị đau dạ dày cũng nên uống ít rượu, ăn ít các món cay như ớt, hạt tiêu… để bảo vệ dạ dày.
  • Bổ sung vitamin C. Vitamin C có tác dụng bảo vệ dạ dày nếu tiêu thụ trong mức cho phép. Duy trì hàm lượng vitamin C bình thường trong dịch dạ dày có thể phát huy hiệu quả chức năng của dạ dày và tăng cường sức đề kháng cho dạ dày. Bạn nên bổ sung vitamin C từ các loại rau củ quả.
  • Cuối cùng là chú ý giữ ấm vùng bụng. Vùng bụng sau khi bị lạnh sẽ khiến chức năng dạ dày kém đi. Vì vậy, người bị bệnh dạ dày càng nên chú ý giữ ấm cơ thể nhất là vùng bụng, đừng để nhiễm lạnh.

Cách ăn riêng cho từng giai đoạn đau dạ dày

Ở giai đoạn đầu

Khi bắt đầu điều trị viêm loét dạ dày, người bệnh chỉ nên ăn sữa, cứ 1-2 giờ uống sữa một lần, mỗi lần khoảng 1/3 – 1/2 ly (khoảng 100ml). Tổng năng lượng chỉ cần 1.200kcal. Sau từ 2 – 3 ngày, nếu dạ dày không thấy đau thì trộn thêm kem vào sữa để tăng năng lượng.

Ở giai đoạn thứ 2

Khi dạ dày hết đau,người bệnh nên ăn những đồ mềm nhuyễn như cháp, xúp mỗi lần 100ml sau đó tăng dần, nên ăn sáu bữa/ngày. Sau đó ăn các loại thức ăn khác như: cơm nếp, bánh mì, bánh quy; thịt, cá nghiền nát. Khi ăn nhai kỹ để thức ăn thấm nước bọt trước khi nuốt.

Ở giai đoạn thứ 3:

Vẫn tiếp tục ăn từ 5 – 6 bữa/ngày, ăn thức ăn mềm, nấu chín nhừ cho đến khi cơn đau dứt hẳn.

Trên đây là một số lưu ý về dinh dưỡng cho người bị đau dạ dày để bạn đọc tham khảo. Hãy tới gặp bác sỹ thăm khám rõ tình trạng bệnh kết hợp với chế độ dinh dưỡng hợp lý để việc điều trị đau dạ dày đạt hiệu quả cao hơn.

Theo BS.Trần Minh Thắng

Có thể bạn quan tâm: ,