Dược liệu kích thích tiêu hóa

Hoắc hương

Còn gọi là Quảng hoắc hương, Thổ hoắc hương.

Tên khoa học : Pogostemon cablin (Blanco) Benth.

Họ : Hoa môi Lamiaceae.

817141 Hoắc hương

Đặc điểm thực vật

Là một cây cỏ sống lâu năm, thân có phân nhánh, cao chừng 30-60cm. Trên thân có lông. Lá vò có mùi thơm, lá có cuống ngắn, phiến lá hình trứng hay hình thuỗn, mép có răng cưa to, mặt dưới nhiều lông hơn. Hoa màu hồng tím nhạt mọc thành bông ở kẽ lá hay đầu cành. Ngoài loài Hoắc hương kể trên, người ta còn dùng loài Hoắc hương Agastache rugose cùng họ. Đó là một loại cỏ sống hàng năm, cao chừng 40-100cm. Lá hình trứng, đầu lá nhọn phía cuống hơi hình tim, cuống dài 1-4cm, mép có răng cưa thô, to. Hoa mọc thành vòng quanh thân ở đầu cành hay kẽ lá. Cánh hoa màu tím hay trắng. Mùa hoa tháng 6-7; mùa quả tháng 10-11.

Cây được trồng nhiều nơi ở miền Bắc nước ta, chủ yếu lấy lá và cành làm thuốc.

Thành phần hóa học

Trong lá Hoắc hương có 0,5-0,6% tinh dầu. Thành phần chủ yếu của tinh dầu là cồn patchouli còn gọi là long não patchouli, chất andehyt xinamic, andehyt benzoic, eugenola, cađimen, sesquitecpen và azulen.

Có thể cất tinh dầu Hoắc hương bằng lá tươi, nhưng tỷ lệ thấp, thường tinh dầu chỉ xuất hiện trong lá khô hoặc lá để thành đống cho hơi lên men và khô dần.

Công dụng

Trong y học nhân dân, Hoắc hương là một vị thuốc làm mạnh dạ dày, giúp sự tiêu hóa và dùng trong trường hợp ăn không ngon, sôi bụng, đau bụng đi ngoài, hôi miệng.

Còn làm thuốc chữa mạo cảm, nhức đầu, mình mẩy đau đớn, triệu chứng cảm cúm.

Trong kỹ nghệ nước hoa, Hoắc hương là một nguyên liệu quý vì tinh dầu Hoắc hương là một tinh dầu thơm và định hương cao cấp.