Dược liệu trị táo bón

Khinh phấn

Còn gọi là Thủy ngân phấn, Hồng phấn, Cam phấn.

Tên khoa học: Calomelas.

Khinh phấn là muối thủy ngân clorua (HgCl2) chế bằng phương pháp thăng hoa.

khinh phan Khinh phấn

Nguồn gốc và chế biến:

Trước hết cân 2,100kg đảm phàn; 1,800kg muối ăn và chừng 1,800kg nước trộn đều, sau đó thêm 3,750kg thủy ngân, trộn đều như cháo và chừng 10 bát đất đỏ, trộn đều một lần nữa thành một khối vừa khô vừa ẩm, chia thành 10 phần, nặn thành 10 cục hình đầu. Lấy 10 nồi bằng đáy, trong mỗi nồi xếp một lớp cát và đặt các cục nặn hình đầu kể trên vào. Đạy vung, dùng đất mềm trát thật kín.

Đặt những nồi ở cạnh 10 lò đun. Sau đó dùng than củi đốt lò, khi than đã đỏ và cháy đều nhưng không có ngọn lửa, cho các nồi vào, vùi kín lại và hầm trong vòng 22 giờ, lấy ra, mở nồi sẽ thấy những tinh thể khinh phấn bám quanh nồi, dùng lông gà quét lấy.

Thành phần hóa học:

Thành phần hóa học chủ yếu của Khinh phấn là thủy ngân clorua.

Công dụng:

Khinh phấn được dùng trong cả đông y và tây y.

Theo đông y, Khinh phấn vị cay, tính lạnh, không có độc, có khả năng trừ được tích trệ và nhiệt kết trong ruột và dạ dày, có thể chữa các chứng thủy thũng phong đàm, thấp nhiệt. Tuy nhiên có tác giả cũng cho rằng Khinh phấn dùng nhiều có độc, nếu dùng quá gân co, xương nhức, răng lung lay, khi không có thuốc khác mới nên dùng. Nhận xét này phù hợp với thực tế khoa học hiện nay hơn.

Tây y coi Khinh phấn là một vị thuốc trừ giun, làm đi ngoài, lợi tiểu, thông mật, dùng dưới hình thức bột hay viên. Liều thay đổi tùy theo mục đích điều trị. Tây y xếp Khinh phấn vào loại thuốc nguy hiểm.