Dược liệu chữa viêm loét dạ dày

Mật ong

moi kho 1 Mật ong

Tên khoa học : mel

Nguồn gốc và lấy mật

Là một chất lỏng hơi sền sệt, vị ngọt do nhiều giống ong hút mật của nhiều loại hoa đem về tổ chế biến cô đặc mà thành.

Không phải chỉ có một giống ong cho Mật ong. Ong cho mật có thể thuộc nhiều chi Apis, chi Maligona, Trigona…

Tại Lào Cai (Sapa) người ta phân biệt loại ong muỗi (ong nhỏ) cho thứ mật ong trắng và ong khoái (to hơn) cho loại mật ong vàng.

Ong sống thành đàn từ 25000 đến 50000 ong, trong mỗi tổ ong không phải con ong nào cũng đi lấy và làm mật ong. Mỗi tổ ong đều có 3 loại: Ong chúa, ong đực và ong thợ. Ong chúa là ong cái duy nhất trong cả đàn. Ong này chỉ có nhiệm vụ đẻ trứng. Ong đực xuất hiện vào mùa hè, cũng không làm ra mật mà làm thức ăn có sẵn trong tổ, ngay cả việc ăn cũng phải nhờ đến ong thợ mới ăn được. Đời sống ong thợ ngắn ngủi chỉ 1-2 tháng. Sang thu, ong đực bị đuổi ra khỏi tổ và chết trước thềm tổ ong. Ong thợ đi lấy mật, chiếm đa số trong tổ ong. Tuổi thọ trung bình của ong thợ thay đổi tùy theo lứa ong. Những lứa sinh vào mùa xuân và hạ chỉ sống vào khoảng 6 tuần, những lứa sinh vào mùa thu thì thọ tới 6 tháng.

Ta có thể lấy mật vào ba mùa xuân, hạ và thu. Nhưng tốt nhất là vào mùa xuân hạ. Sang mùa đông, mật vừa ít lại vừa ảnh hưởng tới đời sống của con ong vì phải để cho ong có thức ăn qua mùa rét lạnh không có hoa.

Hàng năm, ở Việt Nam, thường lấy mật ong vào tháng 3, 6, đôi khi cả tháng 9. Lấy mật ong vào buổi sáng và trưa khi ong bay đi ra ngoài nhiều.

Tính chất

Thay đổi tùy theo từng vùng, từng tỉnh và từng thời kỳ lấy mật. Đặc biệt, mật ong có thể có chất độc nếu ong hút mật ở những cây hoa độc như hoa phụ tử, hoa thuốc lá, hoa cà độc dược.

Mùi vị của Mật ong phụ thuộc vào các loại hoa có trong vùng. Đó là cơ sở khoa học phân biệt mật ong từng tỉnh như: mật ong Cao Bằng, Lạng Sơn, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Quảng Ninh… của ta.

Có loại Mật ong màu vàng nhạt, mặt gợn như đường, có đường kết tinh ở dưới. Có người cho đó là loại tốt nhất. Nhưng thực tế cũng có những loại mật ong lỏng, trong, không đóng đường mà vẫn tốt và có loại Mật ong màu sẫm hơn, cũng là loại mật ong tốt.

Thành phần hóa học

Mật ong không phải là một chất do con ong bài tiết. Chủ yếu nó là mật hoa được ong chế biến và cô đặc lại.

Trong mật hoa, tỷ lệ nước lên đến 40-80%, có trong mật ong chỉ có 15-20% nước. Trong Mật ong có 65-70% glucoza và levuloza, 2-3% sacaroza. Ngoài ra còn có muối vô cơ, các axit hữu cơ, các men tiêu hóa chất đường, một ít tinh bột, protit, sáp, sắc tố, chất thơm, phấn hoa.

Công dụng

Mật ong là một trong những loại thực phẩm và dược liệu được con người sử dụng lâu năm nhất. Mật ong khi sử dụng theo đường uống sẽ có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày, bao vết loét, tác dụng sát khuẩn do đó rất hữu ích trong điều trị bệnh Viêm loét dạ dày tá tràng.

Mật ong có tác dụng thanh nhiệt bổ trung nhuận táo, hoạt trường, giải độc, hết đau, chữa tỳ vị hư nhược, táo bón, ho đau bụng, giải độc ở đầu, dùng ngoài chữa lở miệng, vết thương bỏng.

Trích “Những cây thuốc và Vị thuốc Việt Nam” – Đỗ Tất Lợi