Dược liệu kích thích tiêu hóa

Ngô thù du

Còn gọi là Thù du, Ngô vu.

Tên khoa học: Evodia rutaecarpa (Juss) Benth.

Họ: Cam Rutaceae.

ngo thu du Ngô thù du

Đặc điểm thực vật:

Là một cây nhỏ cao 2,5-5m. Cành màu nâu hay tím nâu, khi còn non có mang lông mềm dài, khi già lông rụng đi, trên mặt cành có nhiều bì khổng. Lá mọc đối, kép lông chim, rìa lẻ. Cả cuống và lá dài 15-35cm, 2 đến 5 đôi lá chét, có cuống ngắn. Trên lá và cuống lá chét có mang lông nhọn dài, mép nguyên, hau mặt đều có lông màu nâu mịn, mặt dứoi nhiều hơn, soi lên ánh sáng sẽ thấy những điểm tinh dầu. Hoa đơn tính, đực cái khác gốc. Đa số những hoa nhỏ tụ thành tán hay đặc biệt thành chùm. Cuống hoa trông to thô, có nhiều lông màu nâu mềm. Hoa màu vàng trắng. Hoa cái lơn hơn hoa đực. Quả hình cầu dẹt, thường gồm 5 lá noãn. Khi chưa chín có màu xanh, khi chín có màu tím đỏ, trên mặt có những điểm tinh dầu, mỗi ô quả có một hạt hình trứng màu đen bóng. Mùa hoa tháng 6-8, mùa quả tháng 9-10.

Thành phần hóa học

Trong Ngô thù có trên 0,4% tinh dầu. Trong tinh dầu có evoden C­­­11H16, evodin hoặc obakulacton, oximen, và ba ancaloit: evodiamin, rutaecacpin và wuchuyin.

Chất rutaecacpin phân giải sẽ cho rutamin có cấu tạo hóa học là indol etylamin có nhân indoxyl.

Công dụng

Trong đông y coi Ngô thù du là một vị thuốc cay, đắng, tính ôn, hơi có độc, vào 4 kinh can thận, tỳ và vị dùng trong những trường hợp ăn uống không tiêu, nôn mửa, đau bụng, đi ỉa, cước khi đau đầu.

Còn dùng trong những trường hợp mình tê đau, lưng chân mềm yếu, cảm lạnh, đau răng, lở ngứa.