Dược liệu trị nôn, gây nôn

Trầm hương

Còn gọi là Kỳ nam, Trà hương, Gió bầu.

Tên khoa học: Aquilaria agallocha Roxb. (A. crassna Pierre)

Họ: Trầm Thymelacaceae.

tram huong Trầm hương

Đặc điểm thực vật

Là một loại cây to cao tới 30-40m, vỏ xám, xơ. Lá mọc so le, phiến mỏng, hình thuôn, nhọn ở phía cuống, đầu lá cũng nhọn, mặt trên màu xanh bóng, mặt dưới màu xanh nhạt hơn, có lông. Cuống dài 4-5mm, cũng có lông, mặt trên thành rãnh. Cụm hoa hình tán hay chùm, mọc ở kẽ lá. Hoa màu trắng tro. Quả khô, nang, hình lê, có lông, phía dưới có chu tính đồng trưởng. Vỏ quả mở làm 2 mảnh, xốp. Một hạt gồm một phần trên hình nón, phía dưới dài cùng một kích thước, vỏ ngoài cứng, phía trong mềm.

Trầm hương mọc hoang ở những vùng núi Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Hội An. Có mọc nhiều ở Campuchia.

Trầm hương có hình dáng, kích thước không nhất định: có khi là miếng gỗ, có khi là những cục hình trụ, hai đầu có vết như dao cắt, có khi lại như miếng gỗ mục, mặt ngoài vàng nâu, có khi có những vết dọc sẫm màu, chất cứng nặng, nơi cắt ngang có thể thấy những đám nhựa màu đen hay đen nâu. Mùi thơm đặc biệt, khi đốt lên mùi thơm lại càng rõ rệt.

Thành phần hóa học

Loại Trầm hương tốt có thành phần tan trong cồn lên tới 40-50% sau khi xà phòng hóa bằng KOH rồi cất hơi nước sẽ được 13% tinh dầu. Tinh dầu thành phần chủ yếu là benzylaxeton 26%, metoxybenzylaxeton 53% và tecpen ancol 11%. Ngoài ra còn có axit xinamic và các dẫn xuất của nó.

Công dụng

Trầm hương là một vị thuốc hiếm và đắt trong đông y, người ta coi nó có vị cay, tính hơi ôn, vào 3 kinh tỳ vị và thận, có tác dụng giáng khí nạp thận bình can tráng nguyên dương, chủ yếu chữa các bệnh đau ngực bụng, nôn mửa, bổ dạ dày, hen xuyễn, bí tiểu tiện. Còn có tác dụng giảm đau, trấn tĩnh.